Ovama Dokunma!

22/01/2010

DANIŞTAY 6.DAİRE BAŞKANLIĞI’NA

DOSYA NO:2009/10842

BEYANDA BULUNANLAR

(TEMYİZ EDENLER-

DAVACILAR)                     : 1-TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

2-TMMOB Metalurji Mühendisleri Odası

VEKİLİ                                : Av.Mehmet HORUŞ

Karanfil Sokak Uslu İşhanı No:16/60 Kızılay/ANKARA

DAVACI YANINDA

MÜDAHİLLER                   :1-TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası

2-TMMOB  Çevre Mühendisleri Odası

VEKİLİ                                :Av.Mehmet HORUŞ

Karanfil Sokak Uslu İşhanı No:16/60 Kızılay/ANKARA

3-TMMOB Peyzaj Mimarları Odası

VEKİLİ                                :Av.Emre Baturay Altınok

Üsküp Cad. (Çevre Sok) No: 22/7 Çankaya/ANKARA

DAVALI                               : ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI/ ANKARA

DAVALI YANINDA

MÜDAHİL                           : Kahramanmaraş Çimento A.Ş.

VEKİLİ                                : Av.Bekir Kırmacı

Gaziantep Karayolu 7.Km Kahramanmaraş

DAVA KONUSU                 : Kahramanmaraş İli, Pazarcık İlçesi, Çöçelli Köyü, Yelliyurt Dere mevkiinde bulunan K.Maraş Çimento Sanayi ve Madencilik İşletmeleri A.Ş. tarafından işletilmesi ve kurulması planlanan ‘Kalker Ocağı ve Entegre Çimento Fabrikası’ projesi ile ilgili olarak verilen ‘Çevresel Etki Değerlendirme OLUMLU’ kararının öncelikle YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASI ve İPTAL edilmesi istemli dava

TALEP KONUSU                 : Dilekçemiz ekindeki yeni elde edilen belgelerin ve benzer davada verilen yeni mahkeme kararına ilişkin gazete haberlerinin sunulmasından ibarettir.

AÇIKLAMALARIMIZ                 :

Sayın mahkemenizde görülmekte olan davamızla doğrudan ilgili olan fakat henüz erişebildiğimiz belgeleri dilekçemiz ekinde sunuyoruz. Bu belgelerden birincisi Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan “ÇED El Kitabı”, ikincisi ise yine davalı Bakanlık tarafından yayımlanan “ÇED Rehberi-Çimento Fabrikaları” kitabıdır. Her iki çalışmada da ÇED süreçlerinde kümülatif değerlendirme yapılması gerektiğinin altı çizilmektedir. Görülmekte olan davamızda yan yana kurulmakta olan ve Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan iki gün arayla ÇED Olumlu görüşü verilen entegre çimento fabrikalarının ve kalker ocaklarının kümülatif bir çevresel etki değerlendirme sürecine tabi tutulmadıkları yönündeki itirazlarımız ile ekteki belgeler birlikte ele alındığında, davamızın haklılığı bir kez daha ortaya çıkmaktadır.

1-ÇED El Kitabı:

Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi(ÇED)El Kitabı’nın Önsöz’ünde de belirtildiği gibi: “Bu el kitabının amacı; 16 Aralık 2003’de yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliğini desteklemektir. Bu mevzuatı açıklamak ve ÇED sürecinin, farklı şekilde tanımlanmış aşamalarının, ülkemizde nasıl uygulanması gerektiğini ortaya koymak da kitapçığın amaçlarındandır”. Ekte(EK-1) sunulan ÇED El Kitabı’nın 58.sayfası incelendiğinde ÇED sürecinde kümülatif değerlendirme yapılması gerektiği ve bu değerlendirmelerde nelere dikkat edilmesi gerektiğinin belirtildiği görülecektir.

2-ÇED Rehberi-Çimento Fabrikaları

Aynı şekilde Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından ÇED uygulamasının geliştirilmesi amacı ile belirli sektörler için ÇED Rehberleri hazırlanmıştır.(EK-2) Bakanlığın da belirtildiği gibi “Bu rehberlerin konuları seçilirken ülkemizde sıkça hazırlanan ÇED raporları ve faaliyetlerin çevresel etkilerinin büyüklükleri göz önüne alınmıştır. Rehberlerde sektör bazında eleme kriterleri, yasal mevzuat, alternatifler, etkiler, azaltıcı önlemler ve izleme gibi konular ele alınmaktadır.” Toplam on iki (12) adet sektörle ilgili hazırlanan bu rehberler arasında yer alan “ÇED Rehberi-Çimento Fabrikaları” kitapçığı da; çimento fabrikalarının kurulmasına yönelik projeler için ÇED sürecinin tanımlanması için hazırlanmıştır. Çimento fabrikalarının kurulması ve işletilmesi projelerinde ÇED süreçlerinin yürütülmesi için yol gösterici bir doküman olan bu rehberin herhangi bir yasal bağlayıcılığı olmamakla beraber, ÇED Yönetmeliğine ek olarak uygulanması gerektiği Bakanlık tarafından belirtilmektedir. ÇED Rehberi-Çimento Fabrikaları kitapçığının 15.sayfasında şu değerlendirmeler yer almaktadır:

“Çimento tesisinin kurulmasının önerildiği yerdeki (eğer var ise) diğer sanayi tesislerini kapsayacak şekilde kümülatif bir yöntemle değerlendirilmesinin önemli olduğu unutulmamalıdır. Örneğin seçilmesi planlanan tesis yeri civarındaki kümülatif hava emisyonundaki yüksek artış, bölgede kurulması planlanan tesisin yapımını kabul edilemez hale getirebilmektedir.

Çimento üretiminin hava kalitesine etkileri ve hammadde çıkarımı ve çıkarılan malzemelerin nakliye koşulları, alternatif bölgelerin değerlendirilmesinde özel dikkat gerektirir. Standartların altında hava kalitesine sahip bölgeler, meteorolojik veya topoğrafik özellilikleri yüzünden hava sirkülasyonu az olan nüfus yoğunluğu yüksek yerler tesislerin kurulumu için uygun değildir.

Buna ek olarak, tesisin ham madde ihtiyacını karşılamak için yeni ocakların açılması gerekiyorsa, bunun ayrıntıları ve olası çevresel etkileri projenin bir parçası olarak tanımlanmalıdır. Yine yakıt veya ham madde yerine kullanılabilecek atık ürün kaynaklarına (kömür ocakları gibi) yakınlık, yer seçimi için olumlu bir faktördür.”

Çevre ve Orman Bakanlığı, genel bilgiler için ÇED El kitabından, sektörel uygulamalar için de rehberlerden faydalanılmasını önermektedir.

3-Gazete Haberleri:

Son olarak Samsun 2.İdare Mahkemesi tarafından Samsun-Kavak’ta kurulmakta olan Kavçip Entegre Çimento Fabrikası ile ilgili verilen ÇED İptali kararı hakkında 21 Ocak tarihli Gazetelerde yer alan haberlerden örnekleri dilekçemiz ekinde(EK-3) sunuyoruz. Şu ana kadar Türkiye’de tespit edebildiğimiz Çimento fabrikası ÇED iptali davaları arasında yer alan Muğla’nın Yatağan ve Fethiye İlçelerinde kurulmakta olan iki ayrı çimento fabrikası, Kırıkkale-Vize’de kurulan çimento fabrikası, Osmaniye’ye de kurulan çimento fabrikası ve Bursa-Yenişehir’de kurulan çimento fabrikası hakkında yerel mahkemelerin verdiği bilirkişi raporları, Yürütmeyi Durdurma ve İptal kararlarını dava dosyamıza sunduk. Son olarak Samsun-Kavak’taki çimento fabrikasına verilen ÇED Olumlu işleminin iptali ile birlikte düşünüldüğünde, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından son yıllarda çimento fabrikalarına verilen ÇED Olumlu görüşlerinin büyük oranda yargılama sonunda iptal edildiği görülmektedir. Aynı şekilde dava dosyamıza örnek olması açısından sadece bir kısmını sunduğumuz bu davalardaki bilirkişi raporlarının ortak yönleri, tarım alanlarına ve su kaynaklarına yakınlık, meteorolojik değerlendirmelerin temsil yeteneği, deprem riski, halkın katılımı unsurlarındaki eksiklikler ve yanlış değerlendirmeler oluşturmaktadır. Bununla birlikte bu davalardaki bilirkişi raporlarında dikkat çekici en temel değerleme, doğrudan ya da dolaylı olarak ÇED sürecinde kümülatif bir değerlendirme yapılmamış olmasıdır. Maalesef Türkiye’nin dört bir yanında görülen davalarda bilirkişilerce dikkate alınan bu kriter, Dünyanın en büyün çimento fabrikalarının yan yana kurulduğu Pazarcık-Narlı Ovası’ndan ve halkından esirgenmiştir. Bu nedenle ekteki belgeleri dava dosyamıza sunma zorunluluğu doğmuştur. Sayın mahkemenizden bir kez daha bir an önce dava konusu işlem hakkında Yürütmeyi Durdurma kararı verilmesini diliyoruz.

SONUÇ VE İSTEM                                    :Yukarıda açıklanan nedenlerle; Gaziantep 2.İdare Mahkemesi’nin 2007/661Esas ve 2009/539Karar ve 29.05.2009 tarihli davanın reddi kararının temyiz incelemesi sonucunda BOZULMASINA, dava konusu işlemin YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASINA, temyiz incelemesinin DURUŞMALI yapılmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederim. Saygılarımla.22.01.2010

DAVACILAR

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

ve

TMMOB Metalurji Mühendisleri Odası

VEKİLİ

AV.MEHMET HORUŞ

EKLER                                            :

1-Çevresel Etki Değerlendirmesi(ÇED)El Kitabı

2-ÇED Rehberi-Çimento Fabrikaları

3-Gazete HaberleriD